Zdolność do czynności prawnych

Zdolność do czynności prawnych – jest to zdolność do nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznała zdolność prawną posiadają zdolność do czynności prawnych w takim samym zakresie jak zdolność prawną. Z kolei osoby fizyczne mogą posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, ograniczoną zdolność doczynności prawnych lub w ogóle nie posiadać zdolności do czynności prawnych (osoby pozbawione zdolności do czynności prawnych). Pełną zdolność do czynności prawnych posiadają osoby fizyczne, który osiągnęły pełnoletniość oraz nie zostały ubezwłasnowolnione całkowicie lub częściowo. Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają osoby fizyczne, które ukończyły 13 lat i nie osiągnęły pełnoletniości oraz osoby, które wprawdzie osiągnęły pełnoletniość ale ich zdolność do czynności prawnych została ograniczona, gdyż nie były one wstanie prowadzić swoich spraw i wymagał tego ich interes. W trakcie postępowania o ubezwłasnowolnienie dla osoby, której postępowanie dotyczy ustanawia się doradcę tymczasowego, a więc tym samym już w trakcie toczącego się postępowania osoba taka zostaje ograniczona w zdolności do czynności prawnych. Osoby ograniczone w zdolności do czynności prawnych w pewnych sytuacjach w ogóle nie posiadają zdolności do czynności prawnych, a w innych posiadają pełną zdolność do czynności prawnych, w jeszcze innych dokonane przez nich czynności podlegają kontroli, czyli wyrażeniu zgody przez przedstawiciela danej osoby. Zgoda może być wyrażona zarówno przed dokonaniem czynności prawnej, w trakcie jej dokonywania jak i po jej dokonaniu. Jednak w przypadku jednostronnych czynności prawnych zgodę można wyrazić najpóźniej w chwili dokonania czynności. Zgoda wymagana jest dla czynności zobowiązujących i rozporządzających. Do czasu wyrażenia zgody, czynność prawna jest w stanie bezskuteczności zawieszonej, jest to tzw. czynność prawna kulejąca, która wywołuje definitywny skutek dopiero, jeżeli zgoda zostanie wyrażona. Należy zaznaczyć, że niekiedy nie wystarcza zgoda samego przedstawiciela osoby ograniczonej w zdolności do czynności prawnych. Są bowiem sytuacje, gdy wymagana jest zgoda sądu np. sądu opiekuńczego na zbycie nieruchomości małoletniego. Pełną zdolność do czynności osoby ograniczone w zdolności do czynności prawnych posiadają, jeżeli chodzi o umowy powszechne zawierane w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, rozporządzania swoim zarobkiem, oraz dokonywaniem czynności prawnych dotyczących przedmiotu majątkowego oddanego osobie ograniczonej do swobodnego użytku. Osoba ubezwłasnowolniona to osoba, która ukończyła 13 lat i jej stan zdrowia (np. choroba psychiczna) powodują, że nie jest ona w stanie kierować swoim postępowaniem. Ubezwłasnowolnić całkowicie można, gdy wymaga tego interes osoby, która ma być ubezwłasnowolniona.