Zarząd rzeczą wspólną

Zarząd rzeczą wspólną – zgodnie z art. 200 k.c. na każdym ze współwłaścicieli ciąży obowiązek współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Można wyróżnić zarząd umowny – gdy współwłaściciele w drodze umowy określają sposób zarządu; zarząd sądowy – sąd wyznacza zarządce w sytuacji gdy współwłaściciele nie mogą się porozumieć w kwestii zarządu; zarząd ustawowy – sposób zarządu rzeczą wspólną określa ustawa.

W zależności na rodzaj czynności wyróżnia się czynność zwykłego zarządu, czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu u czynności zachowawcze. Czynność zwykłego zarządu to taka czynność, która zapewnia korzystanie z rzeczy i utrzymanie jej w stanie niepogorszonym. Co jest czynnością zwykłego zarządu, a co nie zależy od tego, co jest rzeczą wspólną.

Dlatego należy za każdym razem interpretować czy coś jest czynnością zwykłego zarządu, czy nie. Nie ma bowiem katalogu czynności zwykłego zarządu wspólnego dla wszystkich rzeczy. Jest to nie możliwe ze względu na ogromną różnorodność rzeczy. Jeżeli współwłaściciel chce dokonać czynności zwykłego zarządu to potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. Przez większość współwłaścicieli nie należy rozumieć ich liczbę a wielkośś udziałów. Np. jest 5 współwłaścicieli 2 z nich ma udziały w rzecz w wysokości po 30%, jeden z pozostałych ma 10% a dwóch ostatnich po 15%. Dla uzyskania większości wystarczy zgoda dwóch współwłaścicieli mających po 30%, ponieważ ich łączny udział przekracza 50%, a więc mają większość, czyli mogą wyrazić zgodę na czynność zwykłego zarządu.

W przypadku braku zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Gdy większość współwłaścicieli postanowi dokonać czynności rażąco sprzecznej z zasadami prawidłowego zarządu rzeczą wspólną, każdy z pozostałych współwłaścicieli może żądać rozstrzygnięcia przez sąd.

Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu to czynności odbiegające od normalnego korzystania z rzeczy np. zbycie rzeczy. Dla dokonania takiej czynności potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W przypadku braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały przekraczają połowę mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd. Sąd wydając zgode bierze pod uwage interes wszystkich współwłaścicieli oraz cel zamierzonej czynności. Czynności zachowawcze to takie czynności, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Taką czynnością może być wytoczenie powództwa windykacyjnego o wydanie rzeczy. Czynności zachowawcze może dokonać każdy ze współwłaścicieli.