Zachowek
Zachowek: zgodnie z zasadą swobody testowania, każdy spadkodawca może dowolnie rozporządzać swoim majątkiem. Zdarzają się sytuacje gdy spadkodawcy w testamencie postanawiają, że cały majątek przechodzi na osobę lub osoby związane w jakimś stopniu ze spadkodawcą np. konkubina, przyjaciel, a nie stanowiące jego najbliższej rodziny. W ten sposób dochodzi do pokrzywdzenia najbliższej rodziny. Aby uniknąć takich sytuacji i chronić interes majątkowy najbliższej rodziny przewidziano instytucję zachowku. Istota zachowku polega na ochronie członków najbliższej rodziny, poprzez ich udział w spadku nawet w sytuacji, gdy spadkodawca wyraźnie sobie tego nie życzył.
Dzięki instytucji zachowku określony krąg osób, będący najbliższą rodziną spadkodawcy ma prawo żądać rekompensaty pieniężnej stanowiącej równowartość części spadku. Podobnie jak w przypadku zapisu uprawniony do zachowku jest wierzycielem spadku, a nie spadkobiercą. Osobą zobowiązaną do wypłacenia zachowku jest osoba, który otrzymała spadek, lub w razie rozporządzenia majątkiem spadkodawcy za życia ( np. spadkodawca przed śmiercią w drodze darowizny zapisał cały majątek konkubinie ) od osoby, która ten majątek otrzymała.
Roszczenia z tytułu zachowku przedawniają się z upływem trzech lat od chwili ogłoszenia testamentu. Jeżeli roszczenie przysługuje przeciwko osobie obdarowanej to trzy letni termin przedawnienia biegnie od chwili otwarcia spadku. Osoby uprawnione do zachowku oraz jego wysokość określa art. 991 k.c.: § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
Aby określić wysokość sumy pieniężnej należnej z tytułu zachowku kluczowym jest ustalenie udziału spadkowego stanowiącego podstawę obliczania zachowku. Przy jego ustaleniu uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.
( art. 992 k.c.) Kolejnym etapem jest ustalenie substratu zachowku, poprzez odjęcie od wartości spadku jego długów. W ten sposób uzyskujemy czystą wartość spadku, do której dodaje się wartość darowizn dokonanych za życia przez spadkodawcę na rzecz osób trzecich. Ustawodawca wyróżnił darowizny, których nie uwzględnia się przy wyliczaniu zachowku. Są to darowizny dokonane na więcej niż dziesięć lat wstecz, drobne darowizny zwyczajowo przyjęte, oraz w przypadku obliczania zachowku na rzecz zstępnego darowizny dokonane w czasie, kiedy spadkodawca nie miał wstępnych, z wyjątkiem darowizny dokonanej na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się dziecka, w przypadku zachowku na rzecz małżonka nie dolicza się darowizn dokonanych przed zawarciem związku małżeńskiego. Zgodnie z art. 995 k.c. :
Zachowek pomoc prawna
Zobacz wartość przedmiotu darowizny |
|
|