Współwłasność Współwłasność – ze współwłasnością mamy do czynienia, gdy kilku osobom przysługuje prawo własności do tej samej rzeczy. Przedmiotem współwłasności mogą być nieruchomości i rzeczy ruchome. Współwłasność oznacza, że każdemu ze współuprawnionych przysługują wszystkie atrybuty prawa własności, a więc uprawnienie każdego z nich są jednakowe, różny może być tylko ich zakres. Definicje współwłasności zawiera art. 195 k.c. :
„ Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).” Współwłasność dzieli się na ułamkową i łączną. Współwłasność ułamkowa jest samoistnym stosunkiem prawnym nie związanym ze stosunkiem prawnym innego rodzaju. Z kolei współwłasność łączna opiera się zawsze na określonym stosunku osobistym, względem którego pełni rolę służebną. Przykładem współwłasności łącznej jest współwłasność małżonków, w przypadku gdy posiadają wspólność majątkową.
Współwłasność ta jest zależna od stosunku małżeństwa, który jest stosunkiem osobistym. Bez małżeństwa nie może istnieć wspólność majątkowa między małżonkami. Innym przykładem wspólności łącznej jest współwłasność wspólników spółki cywilnej. Zasadniczą różnicą między współwłasnością ułamkową i łączną jest to, że współwłasność ułamkowa w przeciwieństwie do współwłasności łącznej nie ma charakteru trwałego. Ustawodawca ułatwi jej likwidację. Z kolei współwłasność łączna ma realizować funkcję społeczno – gospodarczą. W przypadku współwłasności ułamkowej każdy ze współwłaścicieli posiada swój udział określony w ułamku, natomiast współwłasność łączna jest współwłasnością bezudziałową. Z tej różnicy wynika kolejna, udziałem współwłaściciel może swobodnie rozporządzać, z kolei w przypadku współwłasności łącznej nie ma udziałów zatem współwłaściciel nie może rozporządzać swoją „częścią”.
Ponadto w każdym czasie można żądać zniesienia współwłasności ułamkowej, to uprawnienie nie przysługuje w przypadku współwłasności łącznej. Jest kilka sposobów powstania współwłasności. Po pierwsze współwłasność może powstać w drodze czynności prawnej np. umowy, po drugie w wyniku spadkobrania, po trzecie z mocy samego prawa (np. zasiedzenie), po czwarte w wyniku orzeczenia sądowego.
Jak była o tym mową wyżej w przypadku współwłasności ułamkowej mamy do czynienia z udziałami. Udział wyznacza zakres uprawnień i obowiązków współwłaściciela w stosunku do rzeczy wspólnej. Udziałem współwłaściciel może rozporządzać ponieważ względem swojego udziału ma pozycję wyłącznego właściciela. |