Wady oświadczenia woli
|
Wady oświadczenia woli
Wady oświadczenia woli – wadami oświadczenia woli są: wyłączenie świadomego lub swobodnego powzięcia decyzji – powoduje nieważność czynności prawnej, pozorność – oznacza, że strony umawiają się, że dokonają określonej czynności prawnej, ale nie wywoła ona skutków, które normalnie dana czynność wywołuje np. strony zawrą umowę sprzedaży, ale umówią się między sobą, że będzie to umowa darowizny, w tym przypadku mamy do czynienia z ukrytą czynnością prawną, której ważność lub nieważność należy każdorazowo ustalać indywidualnie. Innych przykładem pozorności jest umówienie się stron danej czynności prawnej, że ujawnione oświadczenie woli nie wywoła skutków prawnych. Taka pozorność zawsze powoduje nieważność pozornej czynności prawnej, błąd – jest to mylne wyobrażenie o rzeczywistości, błąd aby uznać go za wadę oświadczenia woli musi być istotny i musi dotyczyć treści czynności prawnej. Istotność błędu oznacza, że strona gdyby wiedziała o błędzie nie złożyłaby oświadczenia woli. Jeżeli błąd dotyczy oświadczenia woli składanego drugiej stronie oprócz wyżej wskazanych przesłanek trzeba wykazać, że adresat oświadczenia wiedział o błędzie, albo sam błąd (choćby bez swojej winy wywołał), a także kiedy błąd z łatwością mógł zauważyć. Skutkiem błędu nie jest nieważność czynności prawnej, a możliwość uchylenia się strony, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu od skutków takiego oświadczenia. W tym celu musi poinformować na piśmie adresata w ciągu roku od chwili dowiedzenia się o błędzie. Po tym okresie uprawnienie to wygasa, podstęp – jest to świadome wprowadzenie jakiejś osoby w błąd. Dla powołania się na podstęp nie trzeba wykazać, że jest on istotny i że dotyczy czynności prawnej. Ustawodawca bowiem przewidział w takich sytuacjach ochronę prawną niezależnie od spełnienia tych dwóch przesłanek. Podmiot, który złożył wadliwe oświadczenie woli, może uchylić się od jego skutków na takich samych zasadach, jak osoba, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu. Ustawodawca dopuszcza również możliwość powołania się na błąd osoby trzeciej, jeżeli byłą to czynność nieodpłatna lub jeżeli adresat oświadczenia woli o podstępie wiedział i nie zawiadomił o tym strony dokonującej czynności prawnej pod wpływem podstępu, groźba – jest to wywołanie u określonej osoby stanu obawy, lęku, w wyniku którego osoba ta jest zmuszona do dokonania czynności prawnej. W takiej sytuacji strona wie, że składa narzucone oświadczenie woli, w przeciwieństwie do oświadczeń woli składanych w następstwie błędu. Aby uznać groźbę za wadę oświadczenia woli musi być to groźba bezprawna oraz poważna, czyli taka która powoduje poważne niebezpieczeństwo dla osobistych lub majątkowych dóbr określonego podmiotu. Od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem groźby można się również uchylić, gdy groźba pochodzi od osoby trzeciej, nawet jeżeli druga strona umowy o tej groźbie nie wiedziała. Jest to zatem rozwiązanie bardziej restrykcyjne w stosunku do podstępu, ponieważ jeżeli podstęp pochodzi od osoby trzeciej to osoba, która złożyła wadliwe oświadczenie woli może się uchylić od jego skutków jeżeli strona umowy wiedziała o podstępie i nie zawiadomiła osoby składającej dane oświadczenie.
|
|
|