Ochrona własności
|
Ochrona własności Ochrona własności – to roszczenia przysługujące właścicielowi w sytuacji gdy dojdzie do naruszenia jego prawa własności. Należy pamiętać, że prawo własności jest prawem podmiotowym bezwzględnym tzn., że podmiot danego prawa może domagać się od każdej osoby poszanowania jego sfery prawnej i ochrona ta przysługuje wobec każdej osoby tą sferę naruszającą. Jest to zatem prawo erga omnes – wobec wszystkich.
Wyróżniamy ochronę petytoryjną – oznacza to ochronę prawa i ochronę posesoryjną, która chroni posiadanie. Do ochrony petytoryjnej należą roszczenia windykacyjne i negatoryjne, roszczenia uzupełniające, o rozliczenie nakładów z osobami władającymi rzeczą i roszczenie o wykup zabudowanego gruntu. Sposobem dochodzenia tych roszczeń są powództwa. Roszczenie windykacyjne przysługuje właścicielowi, który został pozbawiony właściwego władztwa nad rzeczą. Jest kierowane przeciwko każdej osobie, która faktycznie rzeczą włada, jeżeli tej osobie nie przysługuje skuteczne względem właściciela prawo do władania rzeczą. W drodze tego roszczenia właściciel domaga się zwrotu rzeczy.
Ponadto jest zobowiązany udowodnić swoją legitymację czynną (np. odpis z księgi wieczystej) i legitymację bierną pozwanego, czyli fakt, że rzeczą faktycznie włada pozwany. Z kolei pozwany broni się przed tym roszczeniem dowodząc, że powód nie ma legitymacji czynnej lub zaprzecza swojej legitymacji biernej, może dowodzić, że przysługuje mu skuteczne względem właściciela prawo do władania rzeczą lub, że żądanie powoda jest sprzeczne z art. 5 k.c. Artykuł ten mówi o takim zachowaniu podmiotu prawa, które formalnie jest zgodne z treścią przysługującego mu prawa podmiotowego, ale które z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego albo ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa, nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Na artykuł ten może powoływać się osoba przestrzegająca zasady współżycia społecznego, zgodnie z zasadą tzw. „czystych rąk”.Sąd art. 5 uwzględnia zarówno na wniosek, jak i z urzędu. Jest to instytucja stosowana w nadzwyczajnych sytuacjach.Roszczenie windykacyjne nie ulega przedawnieniu w odniesieniu do nieruchomości, a w stosunku do ruchomości przedawnia się po upływie 10 lat
|
|
|